ERZURUM TARİHİ YERLER
03 Eylül 2009, 13:29. 0 fav. jethro.
Etiketler:
dergah, ethem baba, ilim blim.tarih, türbe
AĞCAKALE KALESİ (UZUNDERE)
Tortum Uzundere karayolu kenarında "Dikyar Kapı" mevkisin dedir.Uzundere’ye 4 km mesafededir. Bizanslılardan kalmış olması muhtemel olan kale yola yakın bir yerdedir. Kale; tapınağı, süt kuyusu, çok yüksek burçları, gözetleme kuleleri, gizli su yolları, fırını, hamamı, uzun ve dolambaçlı yolları ile gezilmeye değer bir yerdir.Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıÖŞVANK KİLİSESİ (UZUNDERE)
Öşvank Kilisesi 958-966 yıllar arasında Gürcü Kralı Adarnesi III'ün oğulları Bagrat ve Davit tarafından yaptırılmıştır. Dış görünümü ile haç planlı ve sağlam görünümlü bir kilisedir. Dıştan bakıldığı zaman transept görünümlü olmasına rağmen içte apsislerin oluşturduğu üç dilimli kısım ve devamı olan uzun bir kol ile haç planlı bir yapıdır. Dış ve içteki düzgün kesme taş örgü ve yine iç ve dıştaki taş süslemeciliği ile çok güzel bir görünüme sahiptir.Yapıda asisin üstü yıkılmıştır. Ön cephedeki portal yanındaki ilave kısma ait sütunlardan birisi yoktur. Yerine ağaç kütüğü konulmuştur. Bina içindeki duvarlardan ve kemerlerden taşlar sökülmüştür. Bazı figürler kaçırılmak üzere iken kolluk kuvvetlerince ele geçirilmiştir. Haçın uzun kolunun üstü tamamen açıktır. Kilisenin eklentileri olan hamam, yatakhane gibi birimleri iyice harap durumdadır.Yapının ekleri ile birlikte Kilisenin çatısı XI yüzyıl başlarında Bizanslılar tarafından onarılmıştır. Haç planlı bir kilisedir. Haçın kısa ucu bir apsis ve iki yan neften ibaretir. Bu kısım dört büyük konsol ve sütunlarla taşınmaktadır. Bu sütunların kaideleri bitkisel arabesk,giroş ve çam kozalağı motifleriyle süslenmiştir. Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıÜNGÜZEK KALESİ (UZUNDERE)
Uzundere İlçe merkezine 3 km. mesafede bulunmaktadır. Dikyar Kapı mevkiinde ve yol üzerindeki Tortum çayının yatağı üzerinden, burgu gibi yükselen garip görünüşlü sarp ve yüksek bir kayalık üzerindedir. Çok iyi korunmuş durumda, tipik mimariye sahip küçük bir kaledir.Yapının tarihi konusunda kesin bir bilgi mevcut değildir. Bir rivayete göre Cenevizlilerden, diğer bir rivayete göre ise Bizanslılardan kaldığı ileri sürülmektedir. Üçüncü bir rivayete göre de, ortaçağda, kalenin bulunduğu havalide, derebeylik şeklinde hüküm süren Türk Beyleri tarafından yaptırıldığı söylenmektedir.
İç kale surlarının bir kısmı halen ayaktadır. Kale; tapınağı, çok yüksek burçları, gözetleme kulesi, fırını, hamamı ile Tortum çayına inen gizli suyolları ve uzun dolambaçlı sokakları ile görülmeye değer tarihi bir yerdir.
Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi Yapıları
TORTUM KALESİ (TORTUM)
Erzurum Tortum ilçe merkezinden 14 km. uzaklıktaki Tortum Kale Köyü’nde bulunan Tortum kalesi’nin yapıldığı tarih ve yaptıran ile ilgili hiç bir bilgi yoktur. Tortum Kalesi iç ve dış kaleden meydana gelmiştir ve bir de sur ile çevrilidir. Kalenin kuzeyindeki duvarları oldukça iyi durumdadır. Evliya Çelebi bu kalede Kanuni Sultan Süleyman’ın yaptırdığı bir cami olduğundan söz etmektedir, ancak bu konuda hiç bir iz yoktur.Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıPENEK KALESİ (ŞENKAYA)
Şenkaya İlçesine bağlı Penek Köyü sınırları içerisindedir. Kalenin ne zaman ve kimin tarafından yapıldığı hakkında kesin bir bilgi yoktur. Osmanlı-Safavi savaşını fırsat bilen Gürcüler tarafından ele geçirilmiş isede 1548 yılında Ahmet Paşa tarafından geri alınmıştır.Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıBARDIZ KALESİ (ŞENKAYA)
Şenkaya Bardız Köyü sınırları içerisindedir, dere kenarında yer alır. Yapım tarihi ve yaptıranın kimliği hakkında hiçbirbilgi yoktur. Evliya Çelebi, Seyahatnamesinde Bardız kalesini şu şekilde anlatır: " Akkoyunlu el Melik İzzüd-din binasıdır. Kalenin ciheti ulyası cerbinde celi hat ile tarihi bu vecih ile mesturdur." Kale bir dere kenarında dört köşe taş binadır. Cami, mescit, muhtasar hamamı, çarşı ve pazar kalıntıları vardır.Kalenin Saltukoğullarınından İzzedin tarafından veya onun Veziri Firuz Akay tarafından yaptırıldığı tarihçilerce kabul edilmektedir. Kalede hangi mimarinin hakim olduğu anlaşılamaz. Kalenin kitabesi yoktur.Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıBARDIZ CAMİİ (ŞENKAYA)
Şenkaya ilçesindeki Bardız Kalesinin yanında bulunuyor. Mimar Sertzade Molla Ahmet Ali' 1748'de yaptırmıştır. Cami kesme taştan kare planlı ve tek kubbelidir. Duvarlarındaki uzantı ve izlerden daha önce, şu anda mevcut olmayan son cemaat yerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Giriş kapısı sivri kemerlidir ve iki yanında da birer niş bulunmaktadır. İbadet mekanını üzerini örten kubbe trompludur. Dıştan sekizgen bir kasnak üzerine kubbe oturtulmuştur. Mihrap mukarnaslı ve geometrik süslemelidir. İbadet mekanını aydınlatan pencereler üzerinde sülüs yazı ile halifelerin isimleri yazılıdır. Minaresi kesme taş kaide üzerine tuğladan tek şerefeli ve yuvarlak gövdeli olarak inşa edilmiştir.Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıSÜLEYMAN HAN CAMİİ (PASİNLER)
Pasinler ilçesindeki Hasan Kale, Kanuni Sultan Süleyman zamanında onarılırken bu camide yapılmıştır. Kitabesi bulunmadığından yapım tarihi kesinlik kazanamamıştır. XVI. yüzyılın ikinci yarısına tarihlendirilen cami kesme taştan yapılmış olup günümüze kalıntıları ve yarı harap vaziyette minaresi gelebilmiştir. Bu yüzden de planı ve mimari üslubu öğrenilememiştir. Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıMİCİNGİRD KALESİ (PASİNLER)
Erzurum’a bağlı Pasinler İlçesinin Aşağı Micingird Köyünde bulunan bu eski kalenin beden duvarları, burçları ve kuleleri yer yer yıkık bir haldedir. Kalenin tamamının ya da en azından bazı burçlarının Saltukoğullarından Ebu Mansur Ergin tarafından yaptırıldığı sanılmaktadır. Kale burçlarından birinde bu konuda bir kitabe parçası bulunmuştur. Kitabede tarih olarak 1232 yılı yazılıdır.Kalenin köye bakan duvarında bir kitabe daha vardır. Doğu duvarları üzerinde de Bizans Dönemine ait kitabeler bulunmaktadır.
Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi Yapıları
HASANKALE (PASİNLER)
Erzurum Pasinler ilçesinde bulunan Hasan Kale’yi İlhanlıların son döneminde, İlhanlı Emiri Hacı Toğay’ın oğlu Hasan Bey l339’da yaptırmıştır. XVI. Yüzyılda Kanunu Sultan Süleyman kalenin onarımını yaptırmıştır.Kale kuzeyde sarp kayalıklara dayanmaktadır. Kale iç ve dış olmak üzere iki bölümden yapılmıştır. Kesme taş ile moloz taşın kullanıldığı kalenin İç Kale kapısı ile duvarları günümüze gelebilmiştir. Evliya Çelebi kalenin çevresinin bin adım olduğundan ve etrafında hendek bulunmadığından söz etmektedir. Kalenin güney yönündeki duvarları arazi konumundan ötürü diğerlerinden çok daha yüksek yapılmıştır. Kalenin Erzurum Kapısı batı yönünde olup Evliya Çelebi’den öğrenildiğine göre burada demir kanatlı büyük bir kapısı varmış.
İç Kale’nin içerisinde Kanuni Sultan Süleyman’ın yaptırmış oluğu bir mescit ile Sultan IV. Murat dönemine ait bir kasrın kalıntıları bulunmaktadır. Ancak bu yapılar ile ilgili yeterli bir bilgiye kaynaklarda rastlanmamıştır.
Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi Yapıları
ÇATAKSU (TAVUSKER) KÖYÜ CAMİİ (OLUR)
Olur ilçe merkezine 40 km. uzaklıkta bulunan Çataksu (Tavusker) köyündedir. XVII. ve XVIII.yüzyıllarda Ahılkelek–Ahıska asıllı Türk Beylerinin Tavusker’de oturdukları bilinmektedir. XVII. yüzyılda bu beyler tarafından yaptırılmış bir saray , bir hamam, baldanken tarzında bir türbe ve çoğunluğu ahşap malzemeden yapılmış bir cami, bu külliyeyi oluşturmaktadır.Saray 1940’lı yıllarda yıkılmış; hamam ise sarayın 100 m. ilerisinde bulunmakta olup, derenin zaman zaman taşması neticesinde o da yıkılmıştır.
Türbe caminin 25 m. kadar uzağında bulunmaktadır. Dört yanı açık , altı kesme taş , üstü tuğla kemerler üzerine kubbe ile örtülmüş bir yapıdır. Ortasında Hamşoğullarından bir kadına ait bir mezar vardır.
Cami ; birçok onarım geçirerek günümüze kadar gelmiştir. Dışarıdan basit görünen ve duvar aralarında yer yer ahşap kirişlerin bulunduğu caminin orijinal pencere şebekeleri de ahşaptır.Ahşap boyama ile süslü tavanı ,ahşap direkleri ahşap mihrabı , ahşap müezzin mahfili ile muhteşem bir yapıdır.Giriş kapısındaki kitabesinden caminin , 1671 tarihinde Derviş Mehmet isimli bir şahıs tarafından yaptırıldığı anlaşılıyor.Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi Yapıları
PERTUS HARABELERİ (OLUR)
Olur’un 17 km. güneybatısında bulunan Eğlek (Ortiz) Köyü sınırları içerisindedir. Köyün güneydoğusunda “Pertus” denilen tepenin üzerindedir. Pertus Şehri’nin Rum–Pontus Kralı Dikran tarafından kurulduğu söylenmektedir. Tam bir harabe olan ören yerinde, yapıların temelleri göze çarpmaktadır .Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi Yapıları
RUS KİLİSESİ (OLTU)
Oltu İlçesi Merkezinde yer alan kilise kitabesine göre 1877-1878 Osmanlı Rus savaşında, Rusların Oltu’yu işgal ettiği dönemde yaptırılmıştır. Kilise haç planlıdır. Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıMISRİ ZİNNUN KÜMBETİ (OLTU)
Erzurum Oltu ilçesinde bulunan Mısri Zinnun Kümbeti, kitabesinden öğrenildiğine göre 1226 yılında yapılmıştır. Kümbet içerisinde gömülü olan Mısri Zinnun hakkında kaynaklarda yeterli bilgi bulunmamaktadır. Türbe yöreye özgü kırmızıya yakın ve bej renkteki taştan yapılmıştır. Yuvarlak planlı bir yapı olup konik bir örtü ile üzeri örtülmüştür. Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıARSLAN PAŞA CAMİİ (OLTU)
Oltu İlçesinde, Oltu Çayı kenarında yer alan Camii 1664 yılında Çıldır Atabeklerinden Kars Muhafızı Arslan Mehmed Paşa tarafından yaptırılmıştır. Camii bir külliye bünyesinde planlanmış, ancak doğudaki medrese hücreleri dışında, külliyelerin diğer elemanları yıkılmıştır. Kesme taştan inşa edilen cami, üç gözlü bir son cemaat yeri ve tek kubbe ile örtülü bir ibadet alanından oluşmaktadır. Yer yer süsleme unsurlarıyla zenginleştirilerek cami, plan ve mimarisiyle, Erzurum’daki Lala Mustafa Paşa, Gürcükapı camilerine benzemekte olup, Osmanlı sanatındaki tek kubbeli camilerin Doğu Anadolu’daki en güzel temsilcilerinden biridir. Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıOLTU KALESİ (OLTU)
Oltu Çayı’nın meydana getirdiği yay içinde kalan Kale’nin ilk olarak ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Ancak konum ve mimarisinden hareketle M.Ö. 3. yy. Urartular döneminde yapıldığı, sonraki devirlerde tamir ve ilavelerle takviye edildiği anlaşılmaktadır. Dış Kale tamamen yıkılmış, günümüze yalnız iç Kale gelebilmiştir. Kale içinde, burç üzerinde bir kilise temeli, bir mescit alanı, yıkık duvarlar ve bir türbe mevcuttur. Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıNARMANLI CAMİİ (NARMAN)
Narman İlçesinde bulunan Narmanlı Camii, kitabesinden öğrenildiğine göre Sultan I.Mahmut döneminde Narmanlı Yusuf Efendi tarafından 1738 yılında yaptırıldı.. Cami kare planlı olup, üzeri trompların yardımı ile merkezi bir kubbeyle örtülü. Caminin önünde altı yuvarlak taş sütunun taşıdığı beş kubbeli bir son cemaat yeri bulunuyor.Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi Yapıları
ÇARŞI (TUĞRUL ŞAH) CAMİİ (AŞKALE)
Erzurum İspir ilçesinde Çarşı içerisinde olan bu camiyi Emir Atabey Erdemşah, Tuğrul şah adına l200-1225 yılında yaptırmıştır.Cami dikdörtgen planlı olup üzeri dört ağaç sütunun taşıdığı toprak bir damla örtülüdür. Mihrabı dışa taşkın olup mukarnas bezemelidir. Ahşap minberi dönemini yansıtan ilginç yapısı vardır. Kare kaideli tuğla gövdeli minaresi tek şerefelidir. Ayrıca tunç kapıları orijinal olup caminin en ilginç bölümüdür.
NARMAN ŞEHİTLİĞİ
1 nci Dünya savaşında, Sarıkamışın kurtarılması için yaşanan korkunç savaşlarda yitirdiğimiz aziz şehitlerimizin anısına 1964 yılında yaptırılmıştır. Naci PüskülcüEtiketler: Erzurum'un Tarihi YapılarıETHEM BABA TÜRBESİ NARMAN
Narman İlçe Merkezinde Ulu Cami’nin yanında bulunan Ethem Baba Türbesi 1995 yılında restore edilerek bugünkü durumuna gelmiştir. Bu türbe birkaç kez yol açma çalışmaları sırasında yıkılmak istenmişse de ilçe halkının itirazı sonucu yıkılamayarak, yol türbenin iki yanından geçirilmiştir. Bugün kabir tam olarak yol ortasındadır. Mimari yönden bir özelliği bulunmayan bu türbe, halk arasında Ethem Baba’nın kişiliği nedeni ile önemlidir.Ethem Baba’nın asıl ismi İbrahim olup, 1836 yılında Erzurum’da dünyaya gelmiş, Şeyh Muhammed Nesibi’nin oğludur. İbrahim Ethem medrese eğitimi görmüştür. Rivayete göre rüyalarında sürekli olarak Hz.Muhammed ve Hz. Ali’yi görmüşve onlarla söyleşmiştir. Rüyasında Sivas’a gidip, Şemsi Ruzî’den ders alması istenmiştir. Bunun üzerine Sivas’a giderek Şemsi Ruzî’den ders görmüş ve icazet almıştır.
İbrahim Ethem’in çok sayıda kitap ve beyitleri olmasına rağmen Birinci Dünya Savaşında rus işgalinde yakılarak imha edilmiştir. 1916 yılında Narman’da ölmüş ve orada gömülmüştür. Üzerine de sonradan bugünkü türbesi yapılmıştır.
Yuvarlak kemerli, kesme taş duvarlı türbe, kare planlı, kırma çatılıdır. yorumlarınız site gelişimi için önemlidir
.JPG){kind=link}
.JPG){kind=link}
.JPG){kind=link}
+K%C3%B6y%C3%BC+Cami+ve+K%C3%BClliyesi+olur.JPG){kind=link}
.JPG){kind=link}
